Riêng cái thời tiết hanh này ở mạn phía Bắc Việt Nam hay cái nóng oi của khu vực Đông Nam Bộ, có ngày nắng oi cũng hanh nữa, thì kiểu gì nhất là đỉnh điểm ban trưa người cũng khô khan.
Các bạn không nhất thiết chờ thấy người phải nóng, mắt mờ, tóc rụng, ngủ chập chờn - khi ấy là thấy rõ thì cũng nhiệt lắm rồi ấy.
Ngay khi cảm giác một ngày hôm đó đi tiểu ít hẳn dù vẫn duy trì lượng nước như mọi hôm, hoặc là cảm giác miệng rất ít nước bọt, hoặc thấy vừa uống nước xong môi khô, là ai đủ nhạy cảm cũng biết cơ thể đang bị nhiệt bên trong.
Xung quanh chúng ta có nhiều thức uống đồ ăn làm mát, thanh nhiệt cho cơ thể vô cùng.
Ví dụ nấu đậu đen hầm nhừ xong thêm lá dâu tằm, chút đường thô mà uống, bài này có lẽ tôi viết rất nhiều, cũng nhắc nhiều vì trên dải đất Việt Nam này đâu cũng mua được món này, và em bé cũng uống được. Những em bé bị nóng nhiệt trong, âm hư nhiều, đổ mồ hôi trộm ban đêm, hoặc chưa cần đồ mồ hôi mà đêm ngủ trằn trọc, những em bé mà có chứng tăng động giảm chú ý thì trời hanh nóng các bé sẽ quậy nghịch hơn, khó ngủ hơn, nóng tính hơn... Đến người lớn còn nóng nảy hơn chứ lị..... Bài đậu đen hầm quá đơn giản.
Nếu sống ở nông thôn, có nhiều tre gai, các bạn đi rút cái nõn non của tre, nõn non này nó lớn thì bung thành lá tre, đun nước uống cũng thanh nhiệt rất hay. Tuổi thơ tôi cũng có kỉ niệm sâu sắc với món nõn tre đun này, mẹ tôi còn cho vào cả nồi chè đậu đen nữa ấy.
Rồi nữa, canh bí đao, canh củ sen, canh củ cải (các bạn nào ở mạn Miền Nam lợi thế là vùng Lâm Đồng lạnh vẫn có củ cải quanh năm, khi tôi ở Đà nẵng gần như ăn rau củ từ Kon Tum của vườn bạn Bảo Bảo mua qua chị Dương ở ĐN), củ cải có thể luộc, nấu canh, ăn rất tốt cho cái mùa hanh người nóng nữa.
Chưa kể, quanh chúng ta còn có như mía dò, miền Nam gọi là Cát Lồi, cây này tiêu viêm rất hay nhất là viêm tiết niệu - tôi biết sách nói nhiều nhưng bản thân nhà tôi dùng nhiều trong các bài trà tiêu viêm đường bàng quang, tiết niệu.
Các bạn có thể nấu Mía dò, mã đề, mần trầu, thêm khúc mía cây chẻ ra mà đun. Những thứ này đến người nghèo cũng dùng được. Bạn nào tiêu chuẩn ăn uống kĩ càng, thì tìm những vườn canh tác hướng vườn rừng không hoá học, còn tiêu chuẩn bình dân thì đi ra chợ mua,hoặc là kiếm quanh xóm mua.
Còn nếu nóng nhiệt phế và gan nhiều quá, mọc mụn sần nhiều các bạn đun đậu xanh, bí đao già cả vỏ uống cũng tốt, quả lê thì đôi khi nhiều bạn không có điều kiện dùng hoặc mùa này lê cũng ít, như tôi đúng mùa lê là phải mua sẵn cấp đông dành nấu trà, vì tôi dưỡng phế quanh năm lại cũng thích vị lê nữa.
Nếu nhiệt phần tâm thường bổ sung thêm chút vị đắng, có điều kiện thì ủ nụ hoa tam thất hoa cúc với nhau (thật ra loại này không cần cao sang vì cái trà này tính ra 1 bình vài ngàn đồng, uống đi uống lại rất dôi), còn không uống trà khổ qua, giảo cổ lam chín lá....Chỉ cần để ý là đừng uống hoài, và uống đậm nếu HA thấp, cứ đổi qua đổi lại, chưa kể có thể nấu canh gì hơi đắng chút mà xơi vào ban trưa ấy ạ.
Đấy tiện vài lời, nói đại khái vậy, bạn nào đang nhiệt hanh , đang nóng trong người thì đổi qua lại dùng, con người bản chất không phải ngày nào cũng nóng hầm hập, nên chưa biết nhiều cứ dùng thập cẩm, đổi qua đổi lại dùng.
Còn các bạn khi cần biết sâu thì phải có người hướng dẫn, nếu phức tạp quá thì kiếm các thầy đông y mà tham vấn.
Bản chất nếu để nhiệt lâu trong người sẽ sinh viêm, viêm chân răng, viêm phụ khoa, viêm tiết niệu, viêm bàng quang, viêm mọc mụn nhọt, viêm dạ dày, viêm mắt, thậm chí zona thần kinh nó cũng là 1 chứng ra của nhiệt nóng bên trong nhiều quá đấy.
Bài này cũng dành cho các chị sống ở Mỹ, Canada vào mùa lạnh, mùa lạnh là tích cực dưỡng huyết, dưỡng tân dịch. Chính là mùa cho các anh chị dưỡng toàn phần huyết dịch, trong quá trình dưỡng huyết không được để huyết nóng. Tận dụng những gì đang có bên đó dùng, cái gì không có thì đi mua về để dành dùng dần, còn nguyên liệu nấu cháo đa phần tận dụng đồ tại chỗ, khá đơn giản nếu biết cách.
Với tôi, dưỡng sinh thì không được ai bắt chước ai, vì nền tảng điểm sức khoẻ mỗi người khác nhau, áp lực công việc cuộc sống không ai giống ai, kỹ năng nhạy bén trong nấu ăn hàng ngày mỗi người càng khác nhau, thời tiết mỗi người sống khác nhau, và đầu tư về sức khoẻ mỗi người tầm nhìn khác nhau nên không được lấy tiêu chuẩn của người này làm tiêu chuẩn cho mình. Bạn chỉ cần nhớ được điều này, ắt đã tiết kiệm được rất nhiều tiền vì cái tính tò mò thích trải nghiệm mà không hiểu nguyên lí cơ bản.
P/s: Da ai hay có mụn nhọt thì yêu lấy hoa cúc, còn ai không có mụn nhọt ở da mà mắt thâm, cần bổ khí huyết thì yêu lấy hoa hồng. Hoa hồng cổ mùa này thu trà uống rất thích.
Bài được viết bởi Tịnh Duyên - chủ page Vườn Nhà Tịnh Duyên và Dưỡng Sinh Hài Hòa